Infoblad 102 - Bepaling van de maximale loopafstand in een woning

1. De relevante afdeling (van het Bouwbesluit) opzoeken
Een eengezinswoning kan een brandcompartiment (zie artikel 2.104 lid 1 en artikel 2.105 lid 3) en een rookcompartiment (zie artikel 2.135 lid 1) zijn. De maximale loopafstand in een woning heeft betrekking op het vluchten vanaf een verblijfsruimte in een woning naar tenminste één toegang van de woning vanwaar de openbare weg kan worden bereikt. Voor de maximale loopafstand in een woning is afdeling 2.17 Vluchten binnen een rookcompartiment en een subbrandcompartiment van toepassing.

2. De relevante artikelen selecteren
Beantwoord de vraag of het gaat om nieuwbouw dan wel bestaande bouw. Het voorbeeld betreft nieuwbouw. Derhalve is in afdeling 2.17 paragraaf 2.17.1 van toepassing; deze paragraaf omvat de artikelen 2.145 t/m 2.149.

3. Aan de hand van deze artikelen de relevante (sub)gebruiksfunctie(s) vaststellen
Een woning, zoals in het voorbeeld dient conform de Bouwbesluitterminologie te worden aangemerkt als 'woonfunctie'. Tabel 2.145 (bij artikel 2.145) vermeldt bij de woonfunctie vijf subgebruiksfuncties:1a t/m 1e. Op basis van het voorbeeld dient te worden uitgegaan van subgebruiksfunctie 1b: Woonfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 500 m2, niet gelegen in een woongebouw en niet van een woonwagen.

4. Aan de hand van deze (sub)gebruiksfunctie(s) de relevante artikelleden opzoeken en raadplegen
Volgens tabel 2.145 zijn bij de in stap 3 gevonden subgebruiksfunctie (nummer 1b) voor wat betreft het vluchten uit een verblijfsgebied en/of een verblijfsruimte artikel 2.146 lid 6 en 7 van toepassing; alleen lid 6 heeft betrekking op de maximale loopafstand.
Artikel 2.146 lid 6 luidt:
'De loopafstand tussen de toegang van een niet-gemeenschappelijke verblijfsruimte en ten minste een toegang van het brandcompartiment of het subbrandcompartiment waarin die ruimte ligt, is ten hoogste 15 m.'

Nu het toepasselijke voorschrift (art. 2.146 lid 6) in vier stappen is gevonden, moet dit voorschrift worden toegepast. Als volgt:

5. indeling in brandcompartimenten vaststellen
Een eengezinswoning is op basis van artikel 2.104 lid 1 een brandcompartiment. Dit behoeft op grond van artikel 2.116 niet te worden onderverdeeld in subbrandcompartimenten.

6. Toegang tot het brandcompartimenten aanwijzen
De toegang van het brandcompartiment is een toegang van de woning. De aanvrager van de bouwvergunning bepaalt welke toegang wordt aangemerkt als toegang van de woning; dit mag zowel de voordeur als de achterdeur zijn. Mits via het achtererf de openbare weg kan worden bereikt.

7. Indeling in verblijfsruimten vaststellen
Om te kunnen toetsen of aan de voorschriften van het Bouwbesluit wordt voldaan, is het niet verplicht de nadere indeling van het verblijfsgebied in afzonderlijke verblijfsruimten op tekening aan te geven. Echter, door naast de indeling in verblijfsgebieden ook de indeling in verblijfsruimten aan te geven, kan direct worden beoordeeld of ook aan de zogenaamde vangneteisen op verblijfsruimteniveau kan worden voldaan. Is een verblijfsgebied niet ingedeeld, dan is het tevens een verblijfsruimte.

8. Toegang tot verblijfsruimten aanwijzen
De toegang van een verblijfsruimte is veelal de toegang tot een verblijfsruimte vanuit een verkeersruimte (hal, gang, overloop). De aanvrager van de bouwvergunning bepaalt welke toegang wordt aangemerkt als toegang van een verblijfsruimte.
In het gevonden voorschrift met betrekking tot de maximale loopafstand (art. 2.146 lid 6 - zie onder 4.) is aangegeven dat het gaat om een 'niet-gemeenschappelijke verblijfsruimte'; een dergelijke verblijfsruimte is bestemd voor gebruikers van één woonfunctie. Een in een eengezinswoning gelegen verblijfsruimte betreft dus een niet-gemeenschappelijke verblijfsruimte

9. De bepalingsmethode toepassen
Bepaal de maximale loopafstand als volgt:

• Interpretatie voorschrift en definitie loopafstand
  In art. 2.146 lid 6 (zie 4.) is aangegeven dat het gaat om de loopafstand tussen de toegang van een niet-gemeenschappelijke verblijfsruimte en ten minste een toegang van een brandcompartiment.
  De wetgever bedoelt:
  – de toegang van een (...) verblijfsruimte is de toegang tot elke in de woonfunctie gelegen verblijfsruimte;
  – ten minste een toegang (van een brandcompartiment) betekent: ten minste één toegang.
  – de loopafstand is de afstand, gemeten langs een denkbeeldige, kortst realiseerbare vloeiend verlopende lijn tussen twee punten, waarover op een afstand van ten minste 0,3 m van constructie-onderdelen kan worden gelopen. Met 'twee punten' worden in deze omschrijving de toegang van een verblijfsruimte en de toegang van het brandcompartiment bedoeld. Met 'constructie-onderdelen' worden constructies langs genoemde lijn bedoeld, zoals deurkozijnen, een wand of de zijkant van een trap.
• Grootte loopafstand
  De loopafstand mag maximaal 15 m zijn. Maatgevend is altijd de toegang van de verblijfsruimte die het verst is afgelegen van de toegang van het brandcompartiment. Indien er in een standaard-eengezinswoning verblijfsruimten op de tweede verdieping liggen, wordt de toegestane loopafstand van 15 m al gauw overschreden. Als dit gebeurt, dient een gelijkwaardige oplossing te worden toegepast die ten genoege van de gemeente moet worden aangetoond. Het is aan te raden een dergelijke oplossing, voor het indienen van de formele aanvraag van een bouwvergunning, met de gemeente te bespreken. Hierbij kan nuttig gebruik worden gemaakt van de door de Werkgroep Gelijkwaardigheid gepubliceerde oplossingen (www.vrom.nl)
• Bepaling loopafstand
  De plattegronden laten zien hoe de loopafstand kan worden bepaald. De maatgevende loopafstand voor de voorbeeld-woning is bepaald tussen een verblijfsruimte op de tweede verdieping en de toegang van de woning op de begane grond. Hierbij zijn voor de looplengten door bochten en over trappen de volgende vuistregels te geven:
  – voor 1/4 bocht (zie b.v. lengte 2 op de begane grond) kan worden uitgegaan van een lengte van (2.p.0,3)/4 m = 0,48 m;
  – voor 1/2 bocht (zie b.v. lengte 4 op de eerste verdieping) kan worden uitgegaan van een lengte van (2.p.0,3)/2 m = 0,96 m;
  – voor de looplengte over een trap kan, uitgaande van een verdiepingshoogte van 2,85 m, worden uitgegaan van een lengte van 5/3 x 2,85 m = 4,75 m.
  
  
  
  Plattegrond 1: begane grond van een eengezinswoning...
  
  
  
  ... en plattegrond 2: eerste verdieping van een eengezinswoning...
  
  
  
  ... en plattegrond 3: tweede verdieping van een eengezinswoning = Rekenvoorbeeld.
  

10. De prestatie beoordelen
Uit de rekenstaat bij de plattegronden blijkt dat de loopafstand voor de voorbeeld-woning exact 15,00 m bedraagt. Conclusie: er wordt voldaan aan de prestatie-eis inzake de maximale loopafstand in artikel 2.146 lid 6.