Infoblad 432 - Cradle tot Cradle: basisgedachte van technologische en biologische kringloop

Een oplossingsrichting voor dit probleem is het principe van Cradle to Cradle.

De basis van Cradle to Cradle is het ontwerpen op een manier, waarbij zoveel mogelijk ecologische en sociale voordelen behaald worden. Dit wordt bereikt door ervoor te zorgen dat alle gebruikte materialen na hun leven in het gebouw, nuttig kunnen worden ingezet in een ander gebouw of product. Cradle to Cradle is een denkmethode waarbij uitgegaan wordt van wat goed is in plaats van 'minder slecht'.
Bij het ontwerp van een Cradle to Cradle product wordt niet alleen nagedacht over de productie en de gebruiksfase, maar ook hoe de materialen na de gebruiksfase weer goed benut kunnen worden. Dit zonder verlies van kwaliteit of functionaliteit (upcycling in plaats van downcycling).

Bij Cradle to Cradle vormen de afvalstoffen van één product de grondstof voor een ander product. Dit gebeurt als de afvalstoffen van een product worden gerecycled in hun eigen kringloop. Afval wat niet gebruikt wordt in een ander product bestaat niet. Cradle to Cradle onderscheidt twee kringlopen waarin grondstoffen telkens opnieuw kunnen worden gebruikt: de biologische- en de technische kringloop.

Technische kringloop
De technische kringloop bestaat uit niet-organische stoffen, zoals metaal en kunststof. Deze technische grondstoffen blijven in de technische kringloop circuleren als waardevolle grondstoffen voor de industrie. Deze producten kunnen, na hun werkzame leven, uit elkaar worden gehaald. Onderdelen kunnen bijvoorbeeld worden omgesmolten en zonder kwaliteitverlies opnieuw worden gebruikt in andere producten.

Biologische kringloop
De biologische kringloop bestaat uit organische grondstoffen, zoals hout of katoen. Deze producten kunnen na hun werkzame leven worden gecomposteerd. Zo geven ze weer voeding aan nieuwe organische grondstoffen.

Het is van groot belang dat de twee kringlopen gezond en waardevol blijven. Dit kan worden bereikt door te voorkomen dat de kringlopen met elkaar besmet worden.

In de architectuur en stedenbouw zoekt Cradle to Cradle zoveel mogelijk aansluiting bij de ontwerpuitgangspunten, zoals die in natuurlijke ecosystemen zijn te vinden. Vanaf het begin van de ontwerpfase wordt expliciet gekeken naar de meerwaarde die natuurlijke materialen, (energie)bronnen en ecosystemen kunnen hebben voor de vastgoedontwikkeling. Gebouwen worden zo ontworpen dat ze dezelfde functie vervullen als bomen in de natuur. Cradle to Cradle gebouwen geven zuurstof af, nemen C0₂ op, destilleren water, zuiveren de lucht van stofdeeltjes, creëren microklimaten en genereren door gebruik en opslag van zon- en aardwarmte meer energie dan ze zelf nodig hebben. Gelet op de grote problemen op deze wereld met betrekking tot de C02 uitstoot en de luchtkwaliteit, dragen Cradle to Cradle gebouwen bij aan het oplossen van deze problemen.
Gebouwen worden zowel ontworpen met respect voor de gezondheid van de mensen die erin wonen en werken, als met respect voor de omgeving. In het gebouw wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van daglicht en natuurlijke luchtcirculatie. Deze maatregelen zorgen voor besparing van energie en bevorderen de gezondheid van mensen. Daarnaast kunnen zij een positief effect hebben op het werkklimaat en het productieniveau.

Om een gebouw op de Cradle to Cradle manier te realiseren is een aantal ontwerpregels van belang. Deze ontwerpregels worden hieronder beschreven.

• Ontwerp alle producten zodanig dat ze volledig kunnen worden hergebruikt, uitgaande van het principe 'afval is voedsel'.
• Zorg ervoor dat alle ingrediënten na gebruik volledig gescheiden kunnen worden.
• Zorg ervoor dat natuurlijke materialen volledig afbreekbaar zijn en kunnen dienen als voedsel voor natuurlijke organismen. Voorbeelden van Cradle to Cradle producten zijn hout en natuursteen. Ook kan het pand worden voorzien van groene daken en gevels.
• Zorg ervoor dat niet-afbreekbare grondstoffen volledig bruikbaar zijn als hoogwaardige grondstoffen voor nieuwe producten in de industrie.
• Zorg ervoor dat tijdens de fabricage en gebruik van een product op geen enkele wijze schadelijke afvalstoffen ontstaan.
• Respecteer de diversiteit van de omgeving waar het gebouw gevestigd zal worden. Houdt rekening met de cultuur, de behoeften van de locale gebruiker en de wensen van de gebruiker en de omgeving. In ieder werelddeel en in ieder land zijn andere materialen en natuurlijke bronnen beschikbaar. Maak gebruik van natuurlijke energiestromen: een transitie naar verschillende en hernieuwbare energiestromen, zoals wind, zon en water.
• Houd binnen het productieproces rekening met het beschermen en behouden van de levering en de kwaliteit van watervoorraden.
• Zorg ervoor dat het productieproces of het gebruik van het product een toegevoegde waarde creëert voor zijn omgeving. Een voorbeeld van waardetoevoeging is een product dat bijdraagt aan een schoner milieu. Een andere waardetoevoeging kan zijn dat de werkplek gezonder is voor de mensen.
• Ontwerp een gebouw zodanig dat verschillende sociale ontmoetingsplaatsen ontstaan. Dit heeft een positief uitwerking op het gedrag en de beleving van mensen.
• Ontwerp het gebouw op een manier dat het gemakkelijk van functie kan worden veranderd. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld flexibele wanden en demontabele, lichte constructies. De levensloop van het gebouw wordt zo vergroot.