Infoblad 295 - Eisen aan brandvoortplanting en rookproductie constructie-onderdeel

Om het genoemde probleem op te lossen moeten vier stappen worden gezet. Deze zijn onder te verdelen in twee fasen.

Fase A. Opzoeken van toepasselijke voorschriften (stap 1 t/m 3)

Relevante afdeling (van het Bouwbesluit) opzoeken.

Relevante paragrafen (van de afdelingen) selecteren.

Aan de hand van de tabellen in de paragrafen de relevante voorschriften selecteren.

Fase B. Toepassing van de voorschriften (stap 4)

Aan de hand van de geselecteerde voorschriften (stap 3) bepalen welke eisen gelden voor de bijdrage tot brandvoortplanting en rookdichtheid van een materiaal.

Fase A. Opzoeken van de toepasselijke voorschriften (stap 1 t/m 3)

1. De relevante afdeling (van het Bouwbesluit) opzoeken
De voorschriften voor de bijdrage tot brandvoortplanting zijn in afdeling 2.12: ‘Beperking van ontwikkeling van brand’ van het Bouwbesluit opgenomen.
De voorschriften voor de beperking van de rookproductie zijn in afdeling 2.15: ‘Beperking van ontstaan van rook’ van het Bouwbesluit opgenomen.

2. De relevante paragrafen (van de afdelingen) selecteren
Beantwoord de vraag of het gaat om nieuwbouw dan wel bestaande bouw. In het vervolg zal worden ingegaan op de voorschriften die gelden voor materialen in nieuw te bouwen bouwwerken. Een bouwwerk geen gebouw zijnde wordt verder buiten beschouwing gelaten.

Afdeling 2.12: ‘beperking van ontwikkeling van brand’ is onderverdeeld in twee paragrafen: paragraaf 2.12.1 bevat de nieuwbouwvoorschriften; paragraaf 2.12.2 bevat de voorschriften voor bestaande bouw.

Afdeling 2.15 bevat eveneens twee paragrafen: paragraaf 2.15.1 bevat de nieuwbouwvoorschriften; paragraaf 2.15.2 bevat de voorschriften voor bestaande bouw.

3. Aan de hand van de tabellen in de paragrafen de relevante voorschriften selecteren
Paragraaf 2.12.1 (nieuwbouw) van afdeling 2.12: ‘beperking van ontwikkeling van brand’ bevat de artikelen 2.91 t/m 2.97. Hiervan zijn de volgende eisen van belang:

• artikel 2.92: eisen voor constructie-onderdelen aan het binnenoppervlak;
• artikel 2.93: eisen voor constructie-onderdelen aan het buitenoppervlak;
• artikel 2.94: eisen voor constructie-onderdelen aan het beloopbare vlak;
• artikel 2.95: vrijgestelde oppervlakte.

Paragraaf 2.15.1 (nieuwbouw) van afdeling 2.15: ‘beperking van ontstaan van rook’ bevat de artikelen 2.125 t/m 2.129. Hiervan zijn de volgende eisen van belang:

• artikel 2.126: algemene eisen;
• artikel 2.127: eisen voor het beloopbare vlak;
• artikel 2.128: vrijgestelde oppervlakte.

Fase B. Toepassing van de voorschriften (stap 4)

Nu de voorschriften (artikel 2.92 t/m 2.95 en artikel 2.126 t/m 2.128) in drie stappen zijn gevonden, moeten deze voorschriften worden toegepast om te bepalen welke eisen gelden voor de beperking van de brandvoortplanting en de rookproductie. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de volgende grenswaarden:

• bijdrage tot brandvoortplanting;
• rookdichtheid;
• Euroklassen.

4. Aan de hand van de geselecteerde voorschriften (stap 3) bepalen welke eisen gelden voor de bijdrage tot brandvoortplanting en rookdichtheid van een materiaal

Bijdrage tot brandvoortplanting
Afhankelijk van de soort gebruiksfunctie is onderscheid gemaakt tussen constructie-onderdelen in een ruimte waardoor een brand- en rookvrije vluchtroute voert, een rookvrije vluchtroute van een subbrand-compartiment en andere ruimten. De eisen hebben consequenties voor het materiaalgebruik van de constructie-onderdelen. Voor ruimten waardoor een brand- en rookvrije voert en een rookvrije vluchtroute van een subbrandcompartiment, gelden doorgaans hogere eisen voor het materiaalgebruik van de naar die ruimten toegekeerde constructie-onderdelen, dan voor ruimten waardoor deze routes niet voeren.

Ook aan de gevelafwerking worden eisen gesteld. De hoogte van de eis is hierbij afhankelijk van de hoogte van de gevel. Om te voorkomen dat het gebouw als gevolg van brandstichting in brand geraakt, wordt aan de onderste 2,5 meter een zwaardere eis gesteld dan hoger gelegen geveldelen. Een brand, die zich over het geveloppervlak uitbreidt, kan slechts tot een hoogte van 13 meter met gangbaar materieel worden geblust. Daarom wordt aan de gevelafwerking van een bouwwerk boven deze 13 meter eveneens een zwaardere eis gesteld aan de brandvoortplantingsklasse.

In de onderstaande tabel zijn de eisen inzake brandvoortplantingsklassen vermeld. Opgemerkt wordt dat de aangegeven eisen voor de meeste van de gebruiksfuncties gelden. Enkele specifieke gebruiksfuncties (zoals celfuncties) zijn buiten beschouwing gelaten.

Constructie-onderdeel	Brandvoortplantingsklasse conform NEN 6065 of NEN 1775	Brandklasse conform NEN-EN 13501-1
Vloerafwerking
Van besloten of niet-besloten ruimten met een rookvrije vluchtroute in een woongebouw	T1	Cfl
Van besloten of niet-besloten ruimten met een brand- en rookvrije vluchtroute in alle gebouwen	T1	Cfl
Van andere besloten of niet-besloten ruimten	T3	Dfl
Wand- en plafondafwerking
Van besloten of niet-besloten ruimten met een rookvrije vluchtroute in slaapfuncties	2	B(besloten) / C
Van besloten of niet-besloten brand- en rookvrije vluchtroute	2	B(besloten) / C
Van andere besloten of niet-besloten ruimte (basiseis)	4	D
Gevelafwerking (met uitzondering van ramen, deuren, kozijnen e.d.)
Onderste 2,5 meter bij gebouw met vloer verblijfsgebied op 5 meter of meer (m.u.v. woning)	1	B
Boven 13 meter hoogte	2	B
Rest (basiseis)	4	D

Slaapfuncties:

• woonfunctie in woongebouw of van megawoning (GO woonfunctie >500 m2);
• slaapgedeelte van een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang van kinderen jonger dan 4 jaar en 24-uurs opvang;
• celfunctie (eventueel hogere eisen);
• logiesfunctie > 500 m2 of in logiesgebouw gelegen;
• gezondheidszorgfunctie voor aan bed gebonden patiënten.

In de tabel zijn twee verschillende typen grenswaarden aangegeven. Het betreffen de brandvoortplantingsklasse volgens NEN 6065 of NEN 1775 en de brandklasse volgens NEN-EN 13501-1. De grenswaarden conform NEN-EN 13501-1 moeten worden aangehouden voor die producten die moeten zijn voorzien van de CE-markering. Tot deze producten behoren onder andere de isolatiematerialen en de houten plaatmaterialen.

De grenswaarden volgens de NEN 6065 en NEN 1775 mogen worden aangehouden voor de producten die nog niet zijn voorzien van de CE-markering. Voor genoemde producten mag echter ook reeds van de Euroklassen worden uitgegaan. NEN 6065 is van toepassing voor alle niet-beloopbare oppervlakten (doorgaans de wanden en plafonds); NEN 1775 voor beloopbare oppervlakten (vloeren, bovenzijde traptreden en bovenzijde hellingbaan). NEN-EN 13501-1 is zowel van toepassing op beloopbare als op niet-beloopbare oppervlakten.

Beperking van rookproductie
Afhankelijk van de soort gebruiksfunctie is onderscheid gemaakt tussen constructie-onderdelen in een besloten ruimte waardoor een brand- en rookvrije vluchtroute voert, een rookvrije vluchtroute van een subbrandcompartiment en andere ruimten. De eisen hebben consequenties voor het materiaalgebruik van de constructie-onderdelen. Voor ruimten waardoor een brand- en rookvrije vluchtroute voert en rookvrije vluchtroute van een subbrandcompartiment gelden doorgaans hogere eisen voor het materiaalgebruik van de naar die ruimten toegekeerde constructie-onderdelen, dan voor ruimten waardoor deze routes niet voeren.

In de onderstaande tabel zijn de eisen die hieraan worden gesteld weergegeven. Daarbij is weer onderscheid gemaakt in twee verschillende typen grenswaarden.

Constructie-onderdeel	Rookdichtheid conform NEN 6066	Rooklasse conform NEN-EN 13501-1
Wand- en plafondafwerking in besloten ruimten, bij eis aan brandvoortplanting
klasse 1 cf NEN 6065	5,4 m-1	s2
klasse 2 cf NEN 6065	2,2 m-1	s2
klasse 4 cf NEN 6065	10 m-1	s2
Vloerafwerking in besloten ruimte
Ongeacht eis aan brandvoortplantingsklasse	10 m-1	S1fl

Euroklassen
Sinds 13 mei 2003 is het gebruik van de Euroklassen voor het brandgedrag van bouwmaterialen en -producten in het Bouwbesluit geïntroduceerd. Het gebruik van Euroklassen in het Bouwbesluit is een direct gevolg van de op grond van de Richtlijn Bouwproducten ingezette harmonisatie van bepalingsmethoden. Deze bepalingsmethoden zijn ook van belang voor de CE-markering van een product. Omdat voor het merendeel van de constructie-onderdelen nog geen verplichte CE-markering geldt, is besloten dat tijdelijk voor die producten de bestaande grenswaarden mogen worden gehandhaafd. Hierdoor behouden de bestaande beproevingen hun waarde tot het tijdstip dat ook voor deze producten overeenkomstig de Europese Richtlijn Bouwproducten, is vastgesteld dat ze een CE-markering moeten hebben.

Opgemerkt wordt dat het alleen eenzelfde bepalingsmethode betreft in elk land. De grenswaarde kan wel per land verschillen. Het blijft mogelijk dat Nederland klasse A voor de bijdrage tot de brandvoortplanting in een bepaalde situatie voorschrijft (via het Bouwbesluit), terwijl Noorwegen in dezelfde situatie klasse B voorschrijft.

De Euroklassen zullen voor nieuwbouw en verbouw op termijn volledig de plaats in gaan nemen van de voorgeschreven Nederlandse bepalingsmethoden die nu in Bouwbesluit 2003 gelden voor:

• de onbrandbaarheid van materialen; NEN 6064;
• de brandvoortplantingsklasse; NEN 6065 en NEN 1775;
• de rookproduktie; NEN 6066.
  

Voor bestaande bouw blijven naast de Europese normen, voorlopig nog de Nederlandse normen van kracht.

Het Eurobrandklassensysteem kent onderscheid tussen vloeren (aangeduid met subscript 'fl') en niet-vloeren. Er wordt gebruik gemaakt van de prestaties die zijn vastgesteld met een vijftal Europese normen met bepalingsmethoden. Naast de bijdrage aan de brandvoortplanting (brandklassen A1 t/m F) kent het systeem een klasse-aanduiding voor de rookproductie (s1 t/m s3) en voor vrijkomende brandende druppels of deeltjes (d0 t/m d2). Voorbeelden van Euroklassen-aanduidingen zijn: A1, A2-s2-d1, C-s3, d2, E of F. Klasse-aanduidingen voor vloeren zien er bijvoorbeeld als volgt uit: A1fl of Dfl-s2. In Nederland worden geen eisen gesteld aan de druppelvorming.

In onderstaande tabel is de relatie tussen de grenswaarden gebaseerd op de Nederlandse klassering en de Europese klassering aangegeven.

Nederlandse brand- en rookklassen				Euroklassen
NEN 6064	NEN 1775	NEN 6065	NEN 6066	NEN-EN 13501-1
Onbrandbaarheid	Brandklasse (bijdrage tot brandvoortplanting)		Rookklasse	Brandklasse (materiaalgedrag bij brand)		Rookklasse
materialen	constructieonderdelen			materialen	constructieonderdelen	constructieonderdelen
	beloopbaar vlak (bovenzijde van vloer, hellingbaan of trap)	niet beloopbaar vlak (niet zijnde bovenzijde van vloer, hellingbaan of trap)
onbrandbaar				A1 of A1fl
	T1 T2 T3		10 m-1 en lager 10m-1 en lager 10m-1 en lager		Cfl Cfl Dfl	S1fl S1fl S1fl
		Niet-besloten vluchtroute
		1 2	- -		B C	- -
		Alle andere toepassingen