Infoblad 369 - Eurocodes

‘Eurocodes’ zijn Europese normen op het vakgebied ‘constructieve veiligheid’. De Europese nationale normalisatie-instituten hebben deze Eurocodes gezamenlijk opgesteld met het oog op de verdergaande eenwording binnen Europa. Er is gekozen voor de term 'code' in dezelfde betekenis als de term 'norm'.
In de eerste generatie Eurocodes is het nog niet gelukt om alle verschillen tussen de nationale bepalingen weg te werken. Daardoor bevat elke Eurocode per land een Nationale Bijlage, waarin de bijzonderheden van dat land zijn opgenomen. Het is uiteraard de bedoeling deze verschillen in de toekomst weg te werken. De Nationale Bijlage wordt in het Engels aangeduid als National Annex. Bij de eerder gepubliceerde concepten van de Eurocodes werd nog de term National Application Document gebruikt.
Er gaan stemmen op om ook voor andere aspecten Eurocodes op te stellen, bijvoorbeeld voor brandveiligheid of energiezuinigheid. Zover is het nog niet.

Eurocodes voor gebouwen gereed
Er zijn Eurocodes voor belastingen die geldig zijn voor alle constructies. Daarnaast zijn er aparte Eurocodes voor de verschillende materialen, zoals staalconstructies, metselwerk, betonconstructies, enzovoorts. Dit omdat elk constructietype zich anders gedraagt en er voor elk constructietype dus specifieke rekenmethoden worden gebruikt.
In totaal zullen de Eurocodes bestaan uit 58 delen. De eerste 22 daarvan, inclusief de bijbehorende Nederlandse nationale bijlagen, zijn inmiddels gepubliceerd. Met deze 22 delen kan de sterkte van gebouwen worden berekend. De delen die later volgen zijn voor het berekenen van 'bouwwerken, geen gebouw zijnde' zoals bruggen en silo's.

Weinig verschil met Nederlandse normen (NEN)
Inhoudelijk stemmen de Eurocodes in grote lijn overeen met de huidige nationale Nederlandse normen. De typen en grootten van belastingen, en het uiteindelijke veiligheidsniveau zijn in wezen gelijk. In principe verschillen de Eurocodes niet van de huidige Nederlandse normen, maar ze bieden wel meer keuzevrijheid in berekeningsmethoden.

Bouwen volgens Eurocodes (nog) niet verplicht
De opdrachtgever is gebonden aan de plaatselijke bouwregelgeving. In Nederland is dat het landelijk uniforme Bouwbesluit. Het Bouwbesluit 2003 schrijft voor dat de in rekening te brengen belastingen en de te gebruiken rekenmethoden moeten worden ontleend aan de betreffende Nederlandse normen van NEN. Zolang dat Bouwbesluit geldt, is gebruik van de Eurocodes in Nederland niet verplicht.
Daarnaast bevat het Bouwbesluit 2003 de algemene bepaling, dat bouwen niet strikt hoeft volgens de voorschriften van het Bouwbesluit, mits het resultaat 'gelijkwaardig' is. Gelijkwaardigheid moet worden aangetoond bij burgemeester en wethouders. Bouwen volgens de Eurocodes is dus ook nu al mogelijk, mits de gemeente dat accepteert.
Het Ministerie van VROM werkt aan een wijziging van het Bouwbesluit die naar verwachting in 2009 wordt ingevoerd. Dit gewijzigde Bouwbesluit zal naar de Eurocodes verwijzen. Gedurende een overgangsperiode mag men ook nog gebruik maken van de huidige Nederlandse normen. Over aspecten die buiten de (bouw)regelgeving vallen, mogen partijen naar believen afspraken maken. Dus ook over aan te houden normen. Desgewenst mogen dat ook buitenlandse normen zijn.