Infoblad 202 - Gevelaanpak eengezinswoningen: Voorbeeldproject Deurne-Zwin Haringvliet

Verandering van uiterlijk

Bij het vernieuwen van de gevel wordt gestreefd naar het veranderen van het uiterlijk van de wijk. Er wordt een verdeling gemaakt in vier kwadranten (zie Figuur 1), waarin ieder kwadrant een eigen kleurstelling krijgt voor gevelafwerking, deuren en dakpannen. De golfplaten bekleding wordt vervangen door een andere afwerking. Naast de deuren komt een stuk metselwerk, dusdanig dat de ingang van de woning een zelfstandig onderdeel van de gevel wordt. Het kozijn op de begane grond wordt gescheiden van de bovenliggende gevelbekleding door een aluminium strip. Kozijn en gevelbekleding komen op deze manier los van elkaar te staan. Zie verder Figuur 2. De dakpannen worden in kwadrant 1 en 4 in terracotta uitgevoerd, terwijl kwadranten 2 en 3 antraciet kleurige dakpannen hebben gekregen. Het metselwerk van de woningen is voorzien van een keimlaag, een afwerking met minerale verf. Ieder kwadrant heeft hier zijn eigen kleurstellingen. [link aanbrengen van het hierboven staande woord 'keimlaag' naar Informatieblad 203 de Achtergrond] Met relatief eenvoudige middelen, verschillende kleuren, eenheid geven aan onderdelen in de gevel (bijvoorbeeld ingang en kozijn) worden de woningen esthetisch verbeterd. Uitgangspunten hierbij zijn: - herstel gesloten bouwblok - zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande inrichting - verbeteren erfafscheiding achterzijde (zie Figuur 3 bij de Aandachtspunten) - entree van de buurt verbeteren - massaliteit woningen doorbreken/uitstraling per deelcomplex opkrikken - de hoofdgeleding handhaven - de 'armoede' van het verleden opheffen (textuur/kleur)

Figuur 1

Figuur 2

Het betreft 120 woningen in Deurne in de wijk Koolhof aan het Zwin Haringvliet, die het eigendom zijn van woningbouwvereniging Bergopwaarts. Er zijn vier typen woningen, gebouwd in 1975 - willekeurig verdeeld over de wijk. Ieder type heeft een eigen gevelindeling. Door de gebruikte kleuren van de gevelbeplating werd een eenheid gevormd. Het gebied heeft een rommelige structuur, met name doordat er geen duidelijke scheiding tussen openbaar en privé is. Bewoners hebben de achterzijde van de woning dan ook naar eigen opvattingen ingericht. De verkeersstructuur, waarbij bewoners achter de eigen woning kunnen parkeren, helpt ook niet mee. Een bestaande groenzone kan mogelijkheden bieden voor een langzaam-verkeersroute door de wijk. De eigendomsverhouding in de wijk is divers, woningcorporatie, particuliere verhuurders en eigenaar-bewoners komen naast elkaar voor. In een eerdere fase van het voorbeeldproject is de binnenzijde van de woningen aangepakt. Het aanbrengen van nieuwe plafonds, afwerkingen van douche, toilet en keuken, alsmede het vernieuwen van verwarming- en ventilatiesystemen behoorde tot de werkzaamheden. De aanpak van de schil moet aansluiten bij de aanpassingen die intern hebben plaatsgevonden. De verbeteringen die aan de installatie zijn doorgevoerd hebben in eerste instantie niet het verhoogde comfort opgeleverd dat men verwacht had. De bestaande gevel was niet luchtdicht genoeg, waardoor tochtverschijnselen optraden. Met het vernieuwen van de gevel zijn deze problemen verholpen, waardoor de eerdere verbeteringen uiteindelijk hun gewenste resultaat bereikten.

• Groot onderhoud, waarmee naast verbeteringen aan de woning tevens verbeteringen aan de wijk als geheel zijn door te voeren, vraagt om een gestructureerde aanpak. Aandachtspunten zijn: (1) De buurt tot onderdeel van de wijk maken: De bestaande groene as laten aansluiten op een structurerend element op wijkniveau (bijvoorbeeld langzaam-verkeersroute). (2) Een duidelijke voor- en achterkant. Om dit te realiseren is het noodzakelijk dat: - De toegang tot het achterterrein vanuit de woonstraten bereikbaar is, in plaats van de buurtontsluitingsweg. Hierdoor ontstaat er weer een duidelijke hiërarchie: buurtontsluitingsweg, woonstraat, gemeenschappelijk achterterrein. - De straatwand versterkt wordt. In de huidige situatie is op allerlei wijzen de bestaande straatwand doorbroken (toegangen tot achterterreinen) of vervaagd (toevoegen van openbaar groen aan privétuin). - De woningen ter plaatse van de toegang van de woonstraten een accent krijgen. (3) Een betere verhouding tussen openbare en privé/gemeenschappelijke ruimten, hetgeen betekent: - Minimaliseren van de achterterreinen. - Maximaal parkeren op eigen terrein. (4) De betrokken partijen (gemeente, verhuurders, huurders en eigenaar-bewoners) moeten zich in de oplossing kunnen vinden. Dit stelt eisen aan de te volgen procedure.
• Om de wijk minder rommelig te maken is niet alleen de gevel van de woningen aangepakt, maar tevens de achterzijde. De toegangen tot de achterzijde van de woningen zijn uniform gemaakt door het toepassen van houten schuifdeuren, zie Figuur 3.

Figuur 3

• SBR-Infoblad 203: Gevelaanpak Zwin Haringvliet (Deurne) - detail
• SBR-Infoblad 17: Steenachtige gevels hydrofoberen
• SBR-Infoblad 47: Reinigen van steenachtige gevels
• SBR-Infoblad 39: Het isoleren van gevels met houten binnenspouwbladen
• SBR-Infoblad 40: Het isoleren van steenachtige spouwconstructies
• Gebouwbeheer nr 2, maart 2001
• Vormgeven aan het imago van wonen, Reflectie oktober 2001, Bouwhulp Groep BV