Infoblad 383 - Ontheffing nieuwbouweisen Bouwbesluit 2003 bij verbouwen

In welke gevallen is ontheffing mogelijk van de voorschriften van het Bouwbesluit 2003?

OPLOSSINGRICHTINGEN

Ontheffing van eisen Bouwbesluit soms mogelijk
Voor nieuw te bouwen gebouwen kan de gemeente geen ontheffing verlenen van de nieuwbouweisen van het Bouwbesluit 2003. Voor verbouwingen is het wel mogelijk een ontheffing te verkrijgen van sommige nieuwbouweisen van het Bouwbesluit 2003 (volgens artikel 1.11 van het Bouwbesluit 2003). Die mogelijkheid is in het leven geroepen omdat het in sommige gevallen niet of nauwelijks mogelijk is om aan die eisen te voldoen. De mogelijkheid te kunnen verbouwen weegt dan redelijkerwijs zwaarder dan de landelijke uniformiteit van de bouwvoorschriften. Veel eisen van het Bouwbesluit zijn zo opgesteld, dat er bij nieuwbouw tegen redelijke kosten aan is te voldoen. Omdat het bij verbouwen vaak duurder is om aan dezelfde eis te voldoen, is het ook redelijk de eis te versoepelen.


Twee voorbeelden
  • Een huiseigenaar vraagt een bouwvergunning aan voor de uitbouw van de woonkamer. Volgens de verbouweis van Bouwbesluit 2003 zou de uitbouw 2,60 meter hoog zou moeten worden. Maar de bestaande woonkamer is 2,40 meter hoog, wat bij de verbouwing zo blijft. Er ontstaat dus een hoogteverschil. Dat is misschien bezwaarlijk voor de huiseigenaar, of voor de gemeente op grond van welstandsoverwegingen.
  • Een huiseigenaar wil een bestaande garage bij de woonkamer trekken. Die garage is minder dan 2,60 meter hoog. Zonder ontheffing zou het dak van de garage omhoog moeten. De kosten daarvan staan niet in redelijke verhouding tot de kwaliteit die met het voorschrift is beoogd.
    • Eisen die voor ontheffing in aanmerking komen
    Ontheffing is alleen mogelijk voor voorschriften waarbij dit specifiek in het Bouwbesluit is aangegeven. Voor bepaalde aspecten, zoals veiligheid, kan geen ontheffing worden verleend.
    Ondergrens aan de ontheffing
    Ontheffing voor een bepaalde eis betekent niet dat er op dat punt in het geheel geen eis meer geldt. Ook bij ontheffing blijft een eis van kracht, maar met een lager niveau. Er geldt altijd een ondergrens die als volgt wordt bepaald:
    • Bij sommige nieuwbouwvoorschriften geeft het Bouwbesluit 2003 expliciet de ondergrens aan.
    • Vermeldt Bouwbesluit 2003 voor nieuwbouw geen ondergrens, dan geldt de vergelijkbare eis die Bouwbesluit 2003 stelt voor bestaande bouw.
    • Bestaat er geen vergelijkbaar voorschrift voor bestaande bouw, dan geldt het rechtens verkregen niveau als ondergrens. Dit niveau is de eis die gold toen het betreffende gedeelte werd gebouwd.
    Ontheffing aanvragen
    Ontheffing van de eisen van het Bouwbesluit 2003 wordt verleend door de gemeente (volgens artikel 1.11 van het Bouwbesluit 2003).
    Als de verbouwing vergunningplichtig is, moet een ontheffing tegelijkertijd met de bouwvergunning worden aangevraagd. Daarbij moet specifiek worden aangegeven voor welke eisen ontheffing wordt gevraagd.
    Als de verbouwing vergunningvrij is, is er ook automatisch ontheffing tot bovengenoemde ondergrens (zie de oplossingsrichting ' Ondergrens aan de ontheffing').
    Omhoog ^

    ACHTERGROND INFORMATIE

    De Woningwet heeft ervoor gezorgd dat de bouwtechnische eisen in alle gemeenten hetzelfde zijn. Deze eisen staan in het Bouwbesluit 2003. Dit besluit geeft eisen voor nieuwbouw en eisen voor bestaande bouw. Verbouwen valt onder de nieuwbouweisen.
    In sommige gevallen en voor sommige eisen kan het tot onredelijk hoge kosten leiden om te voldoen aan de nieuwbouwvoorschriften van het Bouwbesluit 2003.
    Omhoog ^

    AANDACHTSPUNTEN

    • Ontheffing is alleen mogelijk voor bepaalde voorschriften. Voor sommige aspecten, zoals veiligheid, kan geen ontheffing worden verleend.
    • Ontheffing betekent dat een bepaalde eis wel geldt, maar op een lager niveau.
    Omhoog ^

    OVERIGE INFORMATIE

    • Meer informatie over het Bouwbesluit 2003 is te vinden op www.vrom.nl, onder dossier Bouwregelgeving.
    • SBR-Infoblad 238: ‘Ontheffing krijgen van een bouwvoorschrift’
    • SBR-Infoblad 377: ‘Wanneer bouwvergunning nodig?’
    • SBR-Infoblad 378: ‘Aanvragen bouwvergunning’
    • SBR-Infoblad 393: ‘Bouwen volgens een bouwvergunning’
    • SBR-Infoblad 379: ‘Instanties bij aanvraag vergunning’
    Omhoog ^
    SBR, prettig kennis te maken.