Infoblad 123 - Programma van eisen voor een vloerafwerking

Beschrijf de activiteiten op de vloer en de randvoorwaarden:

• Welke processen gaan op de vloer plaatsvinden (lopen, laden, berijden, schoonmaken);
• Welke soort en hoeveel vervuiling is te verwachten?
• Wordt er gewerkt met zware voorwerpen (ook incidenteel zoals bij verhuizingen, festiviteiten e.d.)?
• Komen er agressieve en/of hete stoffen op de vloer? Aan welke temperaturen wordt de vloer blootgesteld?
• In hoeverre zijn kleine schades aanvaardbaar?
• Hoe is de draagvloer opgebouwd, welke bewegingen en/of scheuren zijn in de draagvloer te verwachten (vooral bij prefab), hoe ziet de plattegrond eruit?
• Beschikbare bouwhoogte?
• Welke andere randvoorwaarden zijn nog van belang?

Een 'functionele eis' is geformuleerd vanuit het perspectief van de opdrachtgever of gebruiker: 'de vloer moet geschikt zijn voor...'. Zo'n eis drukt uit wat precies van de vloer wordt verwacht.

Denk aan de volgende aspecten:

• Bedrijfs- en gebruikszekerheid (hinder bij gebruik door vervanging of reparatie)
• Bestandheid tegen belopen en berijden (slijtage)
• Bestandheid tegen berijden, trillingen e.d. (dynamische belastingen)
• Bestandheid tegen biologische belastingen (levende organismen, zoals bacteriën, schimmels en ongedierte)
• Bestandheid tegen calamiteiten (schokbelasting)
• Bestandheid tegen chemicaliën en vlekkende stoffen
• Bestandheid tegen fysische belastingen (zoals warmte, vocht, koude)
• Bestandheid tegen schuivende lasten
• Bestandheid tegen statische belastingen
• Bijzondere gebruikseisen (blootsvoets te belopen, routeherkenning voor slechtzienden en blinden (kleur, contrast, profiel e.d.), sportbeoefening
• Bouwhoogte
• Comfort bij berijden
• Comfort en veiligheid bij belopen
• Geluidhinder (naar andere ruimten en in de ruimte zelf)
• Kosten
• Milieueffecten
• Opgelegde vervormingen vanuit de draagconstructie
• Reinheid (bacteriologisch)
• Reinheid (optisch)
• Statische elektriciteit
• Thermisch comfort
• Uiterlijk (type, karakter, uitstraling)
• Uitvoering: arbeidsomstandigheden voor de verwerkers
• Uitvoering: beperkingen bij transport en opslag
• Uitvoering: duur
• Uitvoering: hinder voor gebruikers en gebruiksproces
• Uitvoering: invloed van de omgeving
• Veranderingen in het gebruik
• Vloeistofafvoerend vermogen
• Vloeistofdichtheid

Over functionele eisen kan achteraf gemakkelijk discussie ontstaan, doordat ze niet de benodigde eigenschappen van een vloer precies vastleggen.

Daarom moeten de functionele eisen zo mogelijk worden vertaald in 'prestatie-eisen'. Die zijn per definitie toetsbaar. 'Toetsbaar' betekent dat er voor elke prestatie-eis een meetmethode (of andere bepalingsmethode) met een bijbehorend toetsingscriterium (of streefwaarde) beschikbaar is. De meetmethode geeft aan hoe de betreffende eigenschap moet worden gemeten. Het criterium geeft aan bij welke waarde de eigenschap voldoet, en bij welke niet.

Uit een enkele functionele eis kunnen verschillende prestatie-eisen volgen. Andersom kunnen prestatie-eisen, gesteld aan één bepaalde eigenschap, voortkomen uit verschillende functionele eisen. Anders gezegd: functionele eisen zijn niet één-op-één te vertalen naar prestatie-eisen. Een prestatie-eis aan de vlakheid bijvoorbeeld kan voortkomen uit een functionele eis aan het comfort bij belopen én een functionele eis aan het uiterlijk.

De ene eis zal zwaarder wegen dan de andere. Het komt voor dat eisen niet verenigbaar zijn. Dan moeten prioriteiten worden gesteld. Soms zijn oplossingen niet alleen te vinden in het specificeren van de vloer, maar ook in aanpassing van het beoogde gebruik.

Sommige functionele eisen zijn goed te vertalen in prestatie-eisen, veel andere niet - het laatste als er geen meetmethode of criterium beschikbaar is, of als het werkelijke gedrag van de vloer niet goed door de meetmethode wordt benaderd.

De criteria en meetmethoden waarmee eisen worden omschreven, kunnen worden overgenomen of afgeleid uit normen, richtlijnen, aanbevelingen en publicaties, maar partijen kunnen ook zelf criteria en meetmethoden formuleren.