Aan de hand van het Bouwbesluit vaststellen of toepassing van veiligheidsglas op de begane grond verplicht is.
Om het genoemde probleem op te lossen moeten vier stappen worden gezet, die zijn onder te verdelen in twee fasen.
Fase A. Opzoeken van de toepasselijke voorschriften (stap 1 t/m 3)
1. Relevante afdeling (van het Bouwbesluit) opzoeken.
2. Relevante paragrafen (van de afdelingen) selecteren.
3. Aan de hand van de tabellen in de paragrafen de relevante voorschriften selecteren.
Fase B. Toepassing van de voorschriften (stap 4)
4. Aan de hand van de geselecteerde voorschriften (stap 3) vaststellen of veiligheidsglas op de begane grond van een woning verplicht is.
Fase A. Opzoeken van de toepasselijke voorschriften (stap 1 t/m 3)
1. Relevante afdeling (van het Bouwbesluit) opzoeken
De voorschriften voor vloerafscheidingen zijn in afdeling 2.3 van het Bouwbesluit opgenomen. De voorschriften voor de sterkte van onder andere vloerafscheidingen zijn in afdeling 2.1 van het Bouwbesluit opgenomen.
2. Relevante paragrafen (van de afdelingen) selecteren
Beantwoordt de vraag of het gaat om nieuwbouw dan wel bestaande bouw. In het vervolg zal worden ingegaan op de voorschriften die gelden voor nieuw te bouwen bouwwerken. Een bouwwerk geen gebouw zijnde wordt verder buiten beschouwing gelaten.
Afdeling 2.3: ‘vloerafscheiding’ is onderverdeeld in twee paragrafen: paragraaf 2.3.1 bevat de nieuwbouwvoorschriften; paragraaf 2.3.2 bevat de voorschriften voor bestaande bouw. In het vervolg wordt uitgegaan van paragraaf 2.3.1.
Afdeling 2.1: ‘algemene sterkte van de bouwconstructie’ bevat eveneens twee paragrafen: paragraaf 2.1.1 bevat de nieuwbouwvoorschriften; paragraaf 2.1.2. bevat de voorschriften voor bestaande bouw. In het vervolg wordt uitgegaan van paragraaf 2.1.1.
3. Aan de hand van de tabellen in de paragrafen de relevante voorschriften selecteren
Paragraaf 2.3.1 (nieuwbouw) van afdeling 2.3: ‘vloerafscheiding’ bevat de artikelen 2.14 t/m 2.18. Artikel 2.15 bevat de aanwezigheids-eis voor een vloerafscheiding. Deze eis is van belang om de vraag te kunnen beantwoorden of veiligheidsglas op de begane grond verplicht is.
Paragraaf 2.1.1 (nieuwbouw) van afdeling 2.1 bevat de artikelen 2.1 t/m 2.4. Artikel 2.2 bevat sterkte-eisen voor onder andere een vloerafscheiding.
Fase B. Toepassing van de voorschriften (stap 4)
Nu de voorschriften (artikel 2.2 en 2.15) in drie stappen zijn gevonden, moeten deze voorschriften worden toegepast om te bepalen of toepassing van veiligheidsglas op de begane grond verplicht is.
4. Aan de hand van de geselecteerde voorschriften (stap 3) vaststellen wanneer de eisen voor een vloerafscheiding van toepassing zijn
Relevante voorschriften uit Bouwbesluit 2003
Artikel 2.15, eerste lid, luidt als volgt:
‘Een vloer heeft bij een rand een afscheiding als die rand meer dan 1 meter hoger ligt dan een aansluitende vloer, het aansluitende terrein of het aansluitende water’
Artikel 2.1, eerste lid, luidt als volgt:
‘Een uiterste grenstoestand van een bouwconstructie wordt niet overschreden bij de fundamentele belas-tingscombinaties, bepaald volgens NEN 6702. Voorzover NEN 6702 niet voorziet in de kwantificering van de belastingscombinaties, wordt uitgegaan van NEN 6700’
Artikel 2.1, tweede lid, luidt als volgt:
‘Onverminderd het eerste lid, wordt een uiterste grenstoestand van een dak of een vloerafscheiding niet overschreden bij de bijzondere belastingscombinaties als bedoeld in NEN 6702. Daarbij wordt uitgegaan van een stootbelasting’
Toepassing van de voorschriften op de gegeven situatie
De voorschriften hebben tot gevolg dat een vloerafscheiding ter plaatse van de gevel (bestaande uit een borstwering of kozijn) is vereist als de begane grondvloer hoger is gelegen dan 1 meter boven een aangrenzende vloer, aansluitende terrein of water. Een dergelijke vloerafscheiding moet volgens artikel 2.2, eerste en tweede lid, van Bouwbesluit 2003 voldoen aan de in NEN 6702 aangegeven belastingen, zoals een stootbelasting. Bij toepassing van glas als vloerafscheiding betekent dit veelal toepassing van gelaagd glas van voldoende sterkte.
Ervan uitgaande dat het hoogteverschil tussen de begane grondvloer en een aangrenzende vloer, aansluitende terrein of water < 1 meter is, behoeft voor een afscheiding (uitwendige scheidingsconstructie) ter plaatse van de begane grond, geen rekening te worden gehouden met de specifieke belastingen die gelden voor een vloerafscheiding. De samenstelling van het glas moet dan worden gebaseerd op de windbelasting (NEN 2608). Dit betekent dat voor glas in de buitenkozijnen en deuren op de begane grond veelal geen veiligheidsglas hoeft te worden toegepast.
Private verantwoordelijkheid
Voor de toepassing van veiligheidsbeglazing in gebouwen bestaat de norm NEN 3569:2001 ‘Veiligheidsbeglazing in gebouwen’. Deze wordt echter niet aangestuurd door het Bouwbesluit. De voorschriften in NEN 3569:2001 behoren tot het zogenaamde 'privaatrecht' (afspraken tussen burgers onderling). Dat wil zeggen dat deze voorschriften slechts van toepassing zijn indien deze in bijvoorbeeld het bestek of in de leveringsvoorwaarden van de glasleverancier zijn opgenomen. De vraag is nu hoe het in de praktijk gaat met betrekking tot aansprakelijkheid voor eventuele letselschade ten gevolge van brekend glas. Bij een eventuele rechtszaak is het mogelijk dat de rechter ervan uitgaat dat aan het Bouwbesluit wordt voldaan en dat derhalve terecht geen veiligheidsglas is toegepast. Het is echter ook mogelijk dat de rechter uitgaat van NEN 3569:2001. Dit laatste met de motivering dat marktpartijen op de hoogte behoren te zijn van de laatste stand der techniek en zodoende hadden kunnen weten dat NEN 3569:2001 aangeeft wanneer veiligheidsglas moet worden toegepast om ongevallen ten gevolge van brekend glas te voorkomen.
Om elke mogelijke aansprakelijkheid uit te sluiten, is het aan te raden om te bouwen overeenkomstig NEN 3569:2001. In dat geval zal bij eengezinswoningen op de begane grond glas beneden 0,85 meter als veiligheidsglas moeten worden uitgevoerd. Bij een andere gebruiksfunctie kan het nodig zijn om veiligheidsglas tot een hoogte van 1,40 meter toe te passen.
Bouwbesluit 2003 geeft voorschriften voor vloerafscheidingen. Een vloerafscheiding moet bijvoorbeeld voldoende sterk te zijn. De vraag wordt regelmatig gesteld aan welke sterkte-eisen het glas in de gevel moet voldoen, met het oog op doorval- en doorloopgevaar. Vaak ontstaat deze vraagstelling naar aanleiding van een discussie met de gemeente of een glasleverancier. Een veelgestelde vraag is daarbij ook welke partij verantwoordelijk is voor het voldoen aan de eisen.
Om als betrokken partijen hierop goed te kunnen inspelen is gedegen kennis van het onderscheid tussen de publiekrechtelijke regelgeving (zoals het Bouwbesluit) en privaatrechtelijke bouwregelgeving (zoals bepaalde NEN-normen die niet door het Bouwbesluit worden aangestuurd) van belang.