Infoblad 401 - Wat is Gecertificeerde Bouwplantoetsing?

Wat is een gecertificeerde bouwplantoetsing?
Met een Gecertificeerde Bouwplantoets voert een deskundig bureau de Bouwbesluittoetsing van een bouwaanvraag uit. De gecertificeerde toetser levert een uitgebreide toetsingsrapportage, waarin is onderbouwd dat het aannemelijk is dat het bouwplan voldoet aan het Bouwbesluit. Nadat de gemeente de overige controles heeft uitgevoerd (zoals bestemmingsplan en welstand), kan de bouwvergunning spoedig worden afgegeven. De Bouwbesluittoetsing is immers al uitgevoerd.

Een gecertificeerde bouwplantoetsing kan worden vergeleken met een ‘attest’ voor het totale bouwplan. De gecertificeerde bouwplantoetsing is echter geen ‘erkende kwaliteitsverklaring’ maar een ‘procescertificaat’. De ‘Gecertificeerde Bouwplantoetsing’ heeft wel een vergelijkbaar doel: er is aannemelijk gemaakt dat een bouwplan voldoet aan Bouwbesluit 2003.

Moet een gecertificeerde bouwplantoetsing door de gemeente worden geaccepteerd?
Begin 2009 zijn gemeenten nog niet verplicht om een ingediende ‘Gecertificeerde Bouwplantoetsing’ te accepteren. De bevoegdheid om de Bouwbesluittoetsing voor de bouwaanvraag uit te voeren ligt volgens de Woningwet bij de gemeente. Het is mogelijk dat in de toekomst een ‘duaal stelsel’ in de Woningwet wordt geïntroduceerd. De aanvrager van de bouwvergunning kan daarbij kiezen of hij de bouwbesluittoetsing traditioneel door de gemeente laat toetsen, of deze laat uitvoeren door een gecertificeerde private partij (waarbij de gemeente de toets moet accepteren). Wel is er door diverse betrokken partijen een convenant ondertekend waarin zij verklaren te zullen meewerken aan de implementatie van de ‘Gecertificeerde Bouwplantoetsing’. De intentie hiervan is om draagvlak te creëren voordat de Woningwet wordt gewijzigd.

Welke kwaliteitscriteria gelden er voor een gecertificeerd toetser?
Om gecertificeerd te kunnen worden moet worden voldaan aan de BRL 5019. De titel van deze BRL luidt voluit: “Nationale beoordelingsrichtlijn Voor het KOMO PROCESCERTIFICAAT voor Bouwplantoetsingen aan het Bouwbesluit”.

Deze BRL 5019 bevat nationale eisen en richtlijnen voor:

• Het product. Dit betreft de eisen die worden gesteld aan de toetsingsrapportage.
• Het proces. Dit betreft de wijze waarop het toetsingsproces moet worden ingericht.
• De persoon. Dit betreft de eisen waaraan een gecertificeerd toetser moet voldoen (opleiding).

Wat is de inhoud van een gecertificeerde toets?
Volgens de BRL 5019 bestaat een gecertificeerde bouwplantoetsing uit de volgende onderdelen

• 1. Een volledigheidstoetsing: Dit betreft een beoordeling of alle gegevens van het bouwwerk zoals deze voor het aanvragen van de vergunning worden gebruikt aanwezig zijn en voldoende kwaliteit hebben.
• 2. De Bouwplantoetsing: dit betreft de toetsing van het bouwplan aan alle artikelen van het Bouwbesluit.

Burgemeester en Wethouders blijven bevoegd om een ontheffingsbepaling of gelijkwaardigheidsbepaling van het Bouwbesluit 2003 toe te passen. De gecertificeerde toetser heeft alleen een adviserende rol richting de gemeente om een ontheffingsverzoek of verzoek om beoordeling op basis van gelijkwaardigheid te accepteren of af te wijzen.

Is er een mogelijkheid voor deelcertificaten?
Een bouwplan moet getoetst worden op alle beoordelingsaspecten van Bouwbesluit 2003 die hierop van toepassing zijn. Deze beoordelingsaspecten zijn onderling zeer verschillend. Verschillende organisaties beheersen alle beoordelingsaspecten van het Bouwbesluit en kunnen daarmee een volledige toets uitvoeren. Er zijn echter ook organisaties die slechts één of enkele beoordelingsaspecten beheersen. Het is daarom volgens de BRL 5019 ook toegestaan om deelcertificaathouder te worden. Om dat mogelijk te maken bestaat er een indeling in ‘scopes’, waarvoor een afzonderlijk certificaat kan worden verkregen.

De BRL 5019 kent de volgende scopes:

• Scope A: Algemeen bouwkundig
• Scope B: Constructief
• Scope C: Brandveiligheid
• Scope D: Bouwfysica
• Scope E: Installaties
• Scope F: Milieu • Scope
• Scope G: Coördinatie
• Scope I: Kleine, veel voorkomende bouwwerken

Belangrijk is de rol van scope G: ‘Coördinatie’. De coördinator is er onder andere verantwoordelijk voor dat alle scopehouders een bouwplantoetsing op dezelfde uitgangspunten baseren en dat de toetsingen die door de verschillende scopehouders zijn uitgevoerd op elkaar zijn afgestemd.

Hoe wordt de kwaliteit van een gecertificeerde bouwplantoetsing gewaarborgd?
Het meest belangrijke element van de ‘Gecertificeerde Bouwplantoetsing’ is de kwaliteitsborging van de bouwplantoetsing. Met de onderstaande maatregelen wordt de kwaliteit bij voortduur gewaarborgd. Bij onvoldoende resultaat raakt de certificaathouder het certificaat kwijt, hetgeen uiteraard een stimulans is voor een hoge kwaliteit.

• De gecertificeerde toetser is verantwoordelijk en aansprakelijk voor de toetsing. Een Bouwbesluittoetsing van onvoldoende kwaliteit leidt mogelijk tot claims.
• Voor het verkrijgen van het certificaat moet een examen worden afgelegd dat wordt beoordeeld door het Gezamenlijk College van Deskundigen.
• De toetsingsdeskundigheid van de toetsers wordt periodiek gecontroleerd door middel van interne en externe audits.
• Voor een aantal bouwplannen wordt een ‘collegiale toetsing’ uitgevoerd door een andere cerficaathouder. Verschillen tussen beide toetsingen worden voorgelegd aan het Gezamenlijk College van Deskundigen.

Wat zijn de voordelen van een gecertificeerde bouwplantoetsing?
De certificering van de bouwplantoetsing kan de volgende voordelen bieden:

• Een hogere kwaliteit van de aanvraag en daarmee van het ontwerp- en bouwproces.
• De verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor de toetsing ligt volledig bij de gecertificeerd toetser.
• Door vroegtijdige betrokkenheid van de gecertificeerd toetser worden strijdigheden met Bouwbesluit 2003 eerder geconstateerd en opgelost.
• Omdat de bouwbesluittoetsing niet meer door de gemeente hoeft te worden uitgevoerd kan de doorlooptijd van de vergunningverlening sneller.
• Omdat eenzelfde gebouw dat in verschillende gemeenten wordt aangevraagd slechts één keer behoeft te worden getoetst zal de gecertificeerde bouwplantoetsing leiden tot efficiency.

Heeft de gecertificeerde bouwplantoetsing gevolgen voor het ontwerpproces van een bouwplan?
Een bouwaanvraag waarbij een gecertificeerde bouwplantoetsing wordt ingediend, is volledig, bevat geen strijdigheden met het Bouwbesluit 2003 en de diverse adviezen zijn onderling en op de tekeningen afgestemd. Ingediende bouwplannen zijn in de praktijk echter nog vaak onvolledig, de samenhang en onderlinge afstemming tussen de adviezen en de tekeningen ontbreekt en er is sprake van strijdigheden met het Bouwbesluit.

Om ervoor te zorgen dat de bouwaanvraag bij de indiening compleet is en voldoet aan het bouwbesluit, zijn aanpassingen in het ontwerpproces nodig, want een gecertificeerde toetsingsrapportage die bij de bouwaanvraag wordt ingediend mag geen strijdigheden met Bouwbesluit 2003 meer bevatten.

Om dit te bereiken moet een gecertificeerd toetser vroegtijdig in het ontwerpproces worden ingeschakeld waarbij er gedurende het ontwerpproces verschillende Bouwbesluittoetsingen worden uitgevoerd. Een ontwerpproces waarin ontwerper en toetser ‘hand-in-hand’ gaan is daarbij de oplossing. Dan is het rendement van de gecertificeerde bouwplantoetsing het grootst.